چرا اصالت زعفران سنجیده میشود
قیمت بالای زعفران، انگیزه تقلب را بالا برده است: رنگ‌های مصنوعی، الیاف آغشته، پرچم رنگ‌شده و مخلوط‌کردن با سایر قسمت‌های گل از موارد رایج است. خریداران، صادرکنندگان و واحدهای کنترل کیفیت برای قیمت‌گذاری منصفانه و تشخیص زعفران اصل، به آزمون‌های استاندارد تکیه می‌کنند.
آزمون زعفران بر پایه ISO 3632 و استاندارد ملی ایران انجام میشود و سه ویژگی رنگ یعنی کروسین، طعم یعنی پیکروکروسین و عطر یعنی سافرانال را کمی‌سنجی می‌کند.
آزمون‌های فیزیکی و میکروسکوپی
رنگ دادن سریع و یکنواخت در آب سرد، هشدار اولیه درباره رنگ مصنوعی است و نمونه را به آزمون‌های تأییدی می‌فرستد؛ کلاله اصل رنگ را به‌تدریج و از انتها آزاد می‌کند.
- بررسی ظاهری کلاله‌ها و تعیین نسبت اجزای زائد و خامه
- آزمون خیساندن: انتشار تدریجی رنگ زرد در آب سرد
- مشاهده میکروسکوپی برای شناسایی الیاف خارجی و رنگدانه مصنوعی
- تعیین رطوبت و خاکستر برای سنجش ناخالصی و شرایط نگهداری
سنجش کروسین، پیکروکروسین و سافرانال
عصاره آبی زعفران با اسپکتروفتومتر در ۴۴۰ نانومتر برای کروسین، ۲۵۷ نانومتر برای پیکروکروسین و ۳۳۰ نانومتر برای سافرانال قرائت میشود. جذب ویژه (E1%1cm) این سه پارامتر، مبنای درجه‌بندی کیفی زعفران بر اساس ISO 3632 است.
قرائت باید بلافاصله پس از تهیه عصاره انجام شود و دستگاه پیش از هر سری کالیبره شود؛ تأخیر و نور، نتیجه را خطادار می‌کند.
شناسایی تقلب‌های شیمیایی
رنگ‌های مصنوعی آبدوست مانند تارترازین پس از خیساندن، رنگ غیرطبیعی ایجاد می‌کنند و با کروماتوگرافی لایه نازک یا روش‌های دستگاهی تأیید می‌شوند. آزمون‌های تکمیلی شامل باقی‌مانده آفت‌کش‌ها و فلزات سنگین است که برای محموله‌های صادراتی اهمیت دارد.
برای آشنایی با روش سنجش سموم، مطلب آزمون باقی‌مانده آفت‌کش‌ها را ببینید.
پارامترهای کلیدی و روش سنجش
گزارش دستوا مقدار هر پارامتر را در کنار دامنه پذیرش استاندارد مربوطه می‌آورد تا درجه‌بندی و تصمیم صادرات مستند باشد؛ هر پارامتر جداگانه با روش اعلام‌شده گزارش میشود.
| پارامتر | روش سنجش |
|---|---|
| قدرت رنگ (کروسین) | جذب ۴۴۰ نانومتر طبق ISO 3632 |
| تلخی (پیکروکروسین) | جذب ۲۵۷ نانومتر |
| عطر (سافرانال) | جذب ۳۳۰ نانومتر |
| رطوبت و خاکستر | روش‌های وزن‌سنجی استاندارد |
| رنگ مصنوعی | کروماتوگرافی لایه نازک و روش دستگاهی |
سفارش آزمون زعفران از دستوا
خدمات آزمایشگاهی دستوا، آزمون اصالت و کیفیت زعفران را مطابق ISO 3632 و استاندارد ملی اجرا می‌کند و گزارش رسمی برای قیمت‌گذاری، صادرات و ثبت محصول ارائه می‌دهد. فهرست آزمون‌ها در کاتالوگ آزمون‌ها و تعرفه‌ها در صفحه قیمت‌گذاری در دسترس است. برای پیش‌فاکتور، فرم درخواست پیش‌فاکتور را تکمیل کنید.