چرا آزمون لبنیات جدی گرفته می‌شود
شیر و فراورده‌های آن محیط مناسبی برای رشد میکروارگانیسم‌ها هستند و یک محموله آلوده می‌تواند کل خط تولید را به خطر بیندازد. برای مدیر QC، نتیجه هر آزمون یعنی پذیرش یا برگشت محموله. آزمایشگاه دستوا بسته‌های آزمون لبنیات را بر اساس استانداردهای ملی طراحی می‌کند؛ از شمارش میکروبی تا چربی و پروتئین.
بار میکروبی؛ نخستین خط دفاعی
برای کنترل کیفیت شیر، نخستین گام شمارش کلی میکروارگانیسم‌ها (TVC) است؛ این عدد کیفیت بهداشت دوشش و پاستوریزاسیون را نشان می‌دهد. نمونه در ظرف استریل و دمای یخچال به آزمایشگاه می‌رسد و در محیط کشت مناسب کشت می‌شود؛ پس از گرماگذاری، کلنی‌ها شمارش میشوند. نتیجه بر حسب CFU/mL و در مقایسه با حدود استاندارد ملی گزارش می‌شود.
- نمونه‌گیری در ظرف استریل و انتقال سرد
- کشت در محیط اختصاصی و گرماگذاری استاندارد
- شمارش کلنی و گزارش بر حسب CFU/mL
چربی و پروتئین؛ مبنای قیمت‌گذاری
چربی شیر با روش ژربر و پروتئین با روش کجلدال سنجیده می‌شود؛ این دو عدد مبنای قیمت‌گذاری شیر خام و فرمولاسیون ماست و پنیر است. افت چربی نسبت به مقدار اظهاری می‌تواند نشانه آبگیری باشد.
| پارامتر | روش رایج | کاربرد در کنترل کیفیت |
|---|---|---|
| چربی | ژربر | قیمت‌گذاری شیر خام و فرمولاسیون |
| پروتئین | کجلدال | تشخیص آبگیری و کنترل ماده خشک |
| اسیدیته | تیتراسیون | پایش تخمیر ماست و رسیدگی پنیر |
آزمون ماست و پنیر چه تفاوتی دارد
هر فراورده پروتکل نمونه‌برداری و پارامترهای خودش را دارد. در ماست، اسیدیته، pH و شمارش مخمر و کپک تعیین‌کننده است؛ در پنیر، چربی در ماده خشک، نمک و روند رسیدگی اهمیت بیشتری دارد. نتیجه فقط وقتی قابل دفاع است که نمونه درست برداشت شده باشد.
- ماست: اسیدیته، pH، مخمر و کپک
- پنیر: چربی در ماده خشک، نمک
تفسیر نتیجه و اقدام اصلاحی
نتیجه بدون تفسیر فقط یک عدد است. کارشناسان دستوا هر گزارش را با حدود استاندارد ملی تطبیق می‌دهند و در صورت رد نمونه، مسیر اقدام اصلاحی را مشخص می‌کنند. فهرست کامل آزمون‌ها در کاتالوگ آزمون‌های دستوا آمده است.
سفارش این آزمون از دستوا
خدمات آزمایشگاهی تهرانِ دستوا آزمون لبنیات را با زمان تحویل مشخص پوشش می‌دهد. فرم درخواست پیش‌فاکتور را تکمیل کنید یا از صفحه تعرفه‌ها دیدن کنید. پیش از ارسال نمونه، شرایط ظرف و زنجیره سرد را هماهنگ کنید؛ نمونه نامناسب یعنی نتیجه نامعتبر.