چرا مکمل باید در آزمایشگاه بررسی شود
مکمل غذایی بین غذا و دارو قرار دارد؛ مصرف‌کننده دقت یک دارو را انتظار دارد اما مسیر نظارت بر آن متفاوت است. برچسب ممکن است دوز ماده مؤثره را بیشتر یا کمتر از واقعیت اعلام کند، یا آلاینده‌ای در فرمولاسیون باقی مانده باشد. آزمون مکمل به تولیدکننده و واردکننده نشان می‌دهد محصولی که روانه بازار میشود با ادعای روی جعبه یکسان است.
در آزمایشگاه دستوا، آزمون مکمل‌های غذایی و مکمل ورزشی در سه محور انجام میشود: هویت و مقدار ماده مؤثره، آلاینده‌ها و ویژگی‌های فیزیکی فرآورده.
سنجش ماده مؤثره: دوز واقعی در برابر برچسب
سنجش ویتامین‌ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه و عصاره‌های گیاهی باید با روش معتبر و استاندارد مرجع انجام شود:
انحراف مجاز مقدار ماده مؤثره بر اساس استاندارد ملی مربوطه تعیین میشود. فراتر از عدد، تکرارپذیری نتیجه در دسته‌های مختلف تولید اهمیت دارد.
- ویتامین‌های محلول در آب و چربی: HPLC با دتکتور UV یا فلورسانس.
- اسیدهای آمینه: HPLC با مشتق‌سازی و آشکارساز فلورسانس.
- پروتئین خام: روش کجلدال با محاسبه نیتروژن کل.
- مواد معدنی مانند کلسیم، آهن و روی: ICP-OES یا جذب اتمی.
آلاینده‌ها: از فلز سنگین تا سم قارچی
مواد اولیه مکمل، به‌ویژه عصاره‌ها و پودرهای گیاهی، مسیر مناسبی برای ورود آلاینده‌ها هستند:
جزئیات روش‌ها را در مقاله شمارش کلی میکروبی و آزمون سالمونلا بخوانید.
| آزمون | چرا لازم است | روش متداول |
|---|---|---|
| فلزات سنگین (سرب، کادمیم، جیوه، آرسنیک) | خطر تجمع در بدن | ICP-MS |
| شمارش کلی میکروبی | ارزیابی بهداشت تولید | روش کشت استاندارد |
| سالمونلا و اشریشیا کلی | ایمنی میکروبی مستقیم | کشت و تأیید بیوشیمیایی |
| آفلاتوکسین | کپک‌زدگی مواد گیاهی | HPLC |
ویژگی‌های فیزیکی و عملکرد فرآورده
قرص و کپسول باید در دستگاه گوارش به‌موقع آزاد شود. آزمون بازشدن (Disintegration) و در برخی فرآورده‌ها آزمون انحلال (Dissolution) نشان می‌دهد ماده مؤثره عملاً در دسترس بدن قرار می‌گیرد. وزن متوسط، سختی و یکنواختی محتوا هم بخشی از کنترل کیفیت مکمل است.
اگر محصول برای صادرات آماده میشود، حدود پذیرش کشور مقصد ممکن است سخت‌گیرانه‌تر از استاندارد داخلی باشد؛ پیش از تولید، مشخصات را تطبیق دهید.
سفارش آزمون مکمل از دستوا
برای هر محصول، بسته آزمون پیشنهادی بر اساس نوع فرآورده (قرص، پودر، مایع، پروتئین ورزشی) و بازار هدف تعریف میشود. تعرفه هر آزمون در تعرفه خدمات اعلام شده است. خدمات آزمایشگاهی تهران در دستوا با زمان تحویل مشخص ارائه میشود؛ برای دریافت پیش‌فاکتور، فرم درخواست آزمون را ارسال کنید تا کارشناسان دستوا با شما تماس بگیرند.