نیترات از کجا وارد آب میشود
نیترات عمدتاً از کودهای شیمیایی، فاضلاب و پساب دامی به آبهای زیرزمینی راه مییابد. چاههای کمعمق نزدیک زمینهای کشاورزی و چاههای جذبی بیشترین در معرض را دارند. در مناطق شهری، نشت شبکه فاضلاب و آبیاری بیرویه نیز میتواند غلظت نیترات را بالا ببرد. نیترات در آب بیرنگ و بیبو است و بدون آنالیز آزمایشگاهی تشخیص داده نمیشود؛ به همین دلیل پایش دورهای چاههای آشامیدنی ضروری است.
حد مجاز و چرا جدی است
بر اساس استاندارد ملی آب آشامیدنی، حد مجاز نیترات آب آشامیدنی ۵۰ میلیگرم بر لیتر (بهصورت یون نیترات) است. مصرف طولانیمدت آب با نیترات بالاتر از حد مجاز، از دید مقررات بهداشتی قابل قبول نیست و دستگاههای نظارتی پایش را الزامی کردهاند. غلظتهای نزدیک به حد مجاز هم باید پیگیری شوند.
- پایش سالانه چاههای آشامیدنی
- پیگیری غلظتهای نزدیک به حد مجاز
روشهای آزمون نیترات
نیترات با اسپکتروفتومتری فرابنفش، روش کاهش کادمیوم و کروماتوگرافی یونی سنجیده میشود. روش فرابنفش سریع و مناسب غربالگری است؛ دو روش دیگر برای گزارش رسمی دقت بیشتری دارند. در نمونههای دارای ماده آلی بالا، روش فرابنفش خطا میدهد و باید با روش مکمل تأیید شود. کارشناسان دستوا روش مناسب را بر اساس نوع نمونه پیشنهاد میدهند.
| روش | مزیت | محدودیت |
|---|---|---|
| اسپکتروفتومتری فرابنفش | سریع و مناسب غربالگری | تداخل ماده آلی |
| کاهش کادمیوم | دقت مناسب برای گزارش رسمی | مراحل شیمیایی و کنترل کیفی |
| کروماتوگرافی یونی | تعیین همزمان چند آنیون | هزینه بالاتر |
نمونهبرداری درست، نتیجه درست
برای آنالیز آب آشامیدنی، آب باید چند دقیقه جریان داشته باشد تا نمونه نماینده سفره آب باشد، نه آب مانده در لوله. بطری نمونه تمیز و دربسته است و تا زمان آزمون سرد نگهداری میشود. سطح نیترات با بارندگی و کوددهی تغییر میکند؛ نمونهبرداری از چاهها بهتر است فصلی تکرار شود.
- جریان دادن آب چند دقیقه پیش از برداشت
- بطری تمیز و دربسته با نگهداری سرد
سفارش این آزمون از دستوا
دستوا خدمات آزمایشگاهی آب را بهصورت بسته کامل ارائه میدهد: نیترات همراه با سختی، pH، کلراید و سایر پارامترهای شیمیایی. در صورت نتیجه خارج از حد مجاز، گزارش همراه با راهنمایی فنی ارائه میشود. درباره نیترات مواد غذایی مقاله نیترات در مواد غذایی را بخوانید. برای شروع، فرم درخواست پیشفاکتور را تکمیل کنید و شرایط نمونهبرداری را هماهنگ کنید.